Vadeli Fiyat İle Spot Fiyat Hesaplaması
Soru : Öyleyse Varlığın Vadeli fiyatı Spor Fiyatından Hesaplanabilir mi?
Tabi ki , Vadeli Sözleşmelerin fiyatlaması Basit bir mantığa dayanır. Bir Malı Nakit Piyasadan alıp 3 ay tutacak olan kişi Bazı maliyetlere maruz kalacaktır. (depolama , sigortalama, faiz, navlun , yükleme/boşaltma, V.S.).
Halbuki üç ay vadeli bir sözleşmede bunların hiçbiri bulunmaz. O yüzden vadeli sözleşme fiyatı primli olacaktır.
Bu Maliyetlere Taşıma Maliyeti Denir.
Vadeli Fiyat = Nakit fiyat + Taşıma Maliyeti
O Halde, Baz = Taşıma Maliyeti
Bazen Baz Negatif olur. Bu Mal Kıtlıklarında (kriz,ekonomik durgunluk, arz/talep, karaborsa , vs. dolayısıyla ) veya mevsimsellik durumda oluşur.
Örneğin sadece ocak ayında hasadı yapılabilen bir malın mevsimsellik özelliği vardır. Böle bir durumda, piyasada mal olmadığından nakit fiyatlar, ocak vadeli fiyatlardan daha pahalı olabilir.
Vadeli Fiyatların, nakit fiyatların üstünde ve bazın pozitif olduğu bir piyasaya (normal piyasa ) contango piyasa denir.
Vadeli Fiyatların, Nakit fiyatların altında ve bazın negatif olduğu bir piyasaya ters (bacwardation) piyasa denir.
“Vadeli Fiyat = Nakit Fiyat + Taşıma Maliyeti” Formülüne istinaden;
Bir Malın nakit piyasa fiyatına, o vade için bilenen taşıma maliyetlerini ( depolama, sigortalama, faiz, navlun, yükleme/boşaltma, vs. ) eklersek olması gereken (teorik) vadeli fiyatı buluruz.
Emtialar (Ör. Pamuk), Dövizler (ör. TL/USD), Hisse Senedi Endekleri ( ör. XU30) ve faize dayalı ürünler (ör. G-DİBS) olmak üzere dört ayrı ürün türünde olması gereken (teorik) vadeli fiyat şu örneklerdeki gibi bulunur (basit olmak amacıyla bu örneklerde taşıma maiyeti olarak sadece faizler hesaba katılacaktır.)
